มุมมองใหม่ด้านการบริหารการเงิน จาก San-Shia Credit Union ประเทศไต้หวัน สู่การพัฒนา สอมธ.
ระหว่างวันที่ 23–25 ตุลาคม 2569 สหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จำกัด (สอมธ.) ได้เดินทางไปศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ณ San-Shia Credit Union ประเทศไต้หวัน เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารจัดการด้านการเงิน การส่งเสริมการออม การให้สินเชื่อ และการดูแลสมาชิก ภายใต้หลักการขององค์กรการเงินแบบสหกรณ์ที่ให้ความสำคัญกับ “สมาชิก” เป็นหัวใจสำคัญของการดำเนินงาน
San-Shia Credit Union หรือ 新北市三峽儲蓄互助社 ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ. 1977 โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของสมาชิก ส่งเสริมสวัสดิการ และสนับสนุนการพัฒนาชุมชน โดยยึดแนวคิดสำคัญว่า “ไม่มุ่งกำไร ไม่ใช่การสงเคราะห์ แต่คือการบริการ” และมีแนวทางการบริหารภายใต้หลัก “Mutual Aid • Cooperation • Innovation – การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ความร่วมมือ และการพัฒนาอย่างสร้างสรรค์”
สิ่งหนึ่งที่โดดเด่นและน่าสนใจ คือ รูปแบบการบริหารเงินที่เริ่มต้นจาก การสร้างวินัยการออมของสมาชิก เงินออมและเงินทุนของสมาชิกถูกนำมาบริหารเป็นแหล่งเงินทุนภายใน เพื่อกลับไปช่วยเหลือสมาชิกที่มีความจำเป็นด้านต่าง ๆ ผ่านระบบสินเชื่อที่เหมาะสม พร้อมปลูกฝังวินัยในการชำระหนี้และความรับผิดชอบทางการเงิน ทำให้การออม การกู้ และการชำระคืนไม่ได้ถูกมองแยกออกจากกัน แต่เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความมั่นคงทางการเงินให้แก่สมาชิกในระยะยาว
อีกหนึ่งแนวทางที่น่าสนใจ คือ การออกแบบบริการทางการเงินให้สอดคล้องกับชีวิตจริงของสมาชิก ไม่ว่าจะเป็นค่าใช้จ่ายของครอบครัว การศึกษา ที่อยู่อาศัย หรือความจำเป็นในชีวิตประจำวัน โดยมีรูปแบบสินเชื่อที่หลากหลาย และให้ความสำคัญกับการเข้าถึงแหล่งเงินทุนในอัตราและเงื่อนไขที่เหมาะสม ควบคู่กับการให้ความรู้ทางการเงินแก่สมาชิก เพื่อป้องกันปัญหาหนี้สินที่เกินความสามารถในการชำระ
นอกจากนี้ San-Shia Credit Union ยังให้ความสำคัญกับ การมีส่วนร่วมของสมาชิก สมาชิกไม่ได้เป็นเพียงผู้ใช้บริการทางการเงิน แต่ยังมีบทบาทในการกำหนดทิศทางขององค์กร ผ่านกระบวนการประชุม การเลือกตั้ง และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ โดยใช้หลักการบริหารแบบประชาธิปไตยที่ให้ความสำคัญกับสมาชิกอย่างเท่าเทียม รวมถึงมีการจัดกิจกรรมให้ความรู้ด้านการเงินและกิจกรรมเพื่อสังคมอย่างต่อเนื่อง
องค์ความรู้ที่ สอมธ. ได้รับในครั้งนี้ ไม่ได้จบเพียงการศึกษาดูงาน
แต่จะนำแนวคิดและประสบการณ์ที่ได้รับมาพิจารณาประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของ สหกรณ์ออมทรัพย์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จำกัด โดยเฉพาะในด้าน
• การพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินและสินเชื่อให้ตอบโจทย์ความต้องการของสมาชิกในแต่ละช่วงชีวิต
• การส่งเสริมวินัยการออมและการวางแผนทางการเงิน เพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว
• การพัฒนาระบบสินเชื่อควบคู่กับการสร้างวินัยและความรับผิดชอบในการชำระหนี้
• การให้ความรู้ทางการเงิน เพื่อช่วยให้สมาชิกสามารถบริหารรายได้ รายจ่าย เงินออม และภาระหนี้ได้อย่างเหมาะสม
• การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของสมาชิก และพัฒนาสวัสดิการให้สอดคล้องกับความต้องการที่เปลี่ยนแปลงไป
• ตลอดจนการนำแนวคิดด้าน “การเงินเพื่อสมาชิก” มาต่อยอดในการพัฒนาการบริการของ สอมธ. ให้มีประสิทธิภาพ สะดวก และเข้าถึงสมาชิกมากยิ่งขึ้น
**ตัวอย่างแนวทางการดูแลสมาชิกของ San-Shia Credit Union**
1. ให้ความรู้และทำความเข้าใจก่อนเข้าเป็นสมาชิก เพื่อให้สมาชิกมีวินัยในการออมและเข้าใจหน้าที่ของตน
2. สำรวจความเป็นอยู่ รายได้ อาชีพ และปัญหาทางการเงินของสมาชิก เพื่อให้ความช่วยเหลือได้ตรงจุด
3. หากสมาชิกมีรายได้น้อยหรือตกงาน จะช่วยส่งเสริมอาชีพหรือสร้างโอกาสในการหารายได้เพิ่มเติม
4. การให้สินเชื่อให้ความสำคัญกับความซื่อสัตย์ ความน่าเชื่อถือ และการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ไม่ได้พิจารณาเฉพาะหลักประกัน
5. หากสมาชิกมีปัญหาชำระหนี้ จะช่วยหาแนวทางปรับการชำระให้เหมาะสมกับรายได้ และเมื่อกลับมามีงานทำก็จัดระบบชำระหนี้ใหม่
6. มีสวัสดิการและความช่วยเหลือในช่วงสำคัญของชีวิต เช่น การศึกษา ผู้สูงอายุ การสมรส และกรณีเสียชีวิต
แนวคิดสำคัญคือ **“รู้จักสมาชิก เข้าใจปัญหา และช่วยให้สมาชิกสามารถกลับมาพึ่งพาตนเองได้อย่างมั่นคง”**
การศึกษาดูงานครั้งนี้จึงเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำคัญในการเปิดมุมมอง เรียนรู้แนวทางการบริหารองค์กรการเงินในต่างประเทศ และนำสิ่งที่เป็นประโยชน์กลับมาพัฒนาการดำเนินงานของ สอมธ. เพื่อให้สหกรณ์เป็นมากกว่าสถาบันทางการเงิน แต่เป็นองค์กรที่ช่วยสร้าง ความมั่นคงทางการเงินและคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่สมาชิกอย่างยั่งยืน
เรียนรู้จากประสบการณ์ • แลกเปลี่ยนแนวคิด • นำกลับมาพัฒนา สอมธ. เพื่อสมาชิกของเรา